Als ik hoor hoe sommige bestuurders, trainers en voetbalanalisten over scheidsrechters praten, zie ik het nog eens gebeuren: een landelijke staking, met een Hans Spekman voorop. Dan kunnen we naar ons voetbal fluiten. Toch rekenen we er ieder weekend op dat er scheidsrechters klaarstaan, ook jongens en meisjes die graag een wedstrijdje leiden.
Hun plezier verdwijnt snel als ouders elke beslissing aanvechten en leeftijdsgenoten hen uitschelden. De volgende zaterdag verwachten we die jonge scheidsrechters gewoon weer.
Vorig seizoen legden we ongeveer 300 keer een bestuurlijke maatregel op na ernstige misdragingen tegen de wedstrijdleiding. Zo’n 100 keer ging het om een jeugdteam. Die cijfers laten niet zien hoeveel scheidsrechters hun plezier verliezen door het voortdurende commentaar, het kleineren en het wantrouwen.
We noemen een overtreding slim en een gele kaart verstandig zolang de ploeg er voordeel van heeft. Zelfs in de kelderklasse lijkt winnen soms belangrijker dan het plezier waarvoor we komen. Een trainer die met zijn hele bank de arbitrage onder druk zet, kan vervolgens moeilijk van zijn spelers verlangen dat ze zich beheersen. Van bestuurders en voetbalanalisten verwacht ik daarom een andere toon: een evenwichtig oordeel over goede én verkeerde beslissingen, met respect voor de scheidsrechter.
'Wie eenmaal fluit, verdient ook bescherming'
Misdragingen
Nieuwe scheidsrechters werven wordt lastig als ze zien hoe erover hen wordt gesproken. We bellen potentiële arbiters persoonlijk na, helpen clubs bij de werving en opleiding en nodigen verenigingsscheidsrechters uit om door te groeien naar KNVB-official.
Wie eenmaal fluit, verdient ook bescherming. Na ernstige misdragingen is de bondsmaatregel al twee seizoenen lang: we schorten de wedstrijden van een team twee weken op, zodat de club bespreekt hoe ze herhaling voorkomt.
Een eventuele tuchtzaak staat daar los van. Er stoppen inmiddels minder scheidsrechters en de meeste teams krijgen niet opnieuw zo’n maatregel. Dat is bemoedigend, maar het gedrag waardoor mensen afhaken, is daarmee nog niet verdwenen. Halverwege december 2026 eindigt mijn termijn als directeur amateurvoetbal. Voor onze scheidsrechters had ik meer willen bereiken.
Wensenlijst
Het bestuur maakt ouders en supporters duidelijk dat commentaar op de wedstrijdleiding niet wordt geaccepteerd
Mijn wensenlijst voor de komende seizoenen is dat negatief gedrag tijdens wedstrijden in de A-categorie directer gevolgen krijgt. Geel betekent wat mij betreft naar de kant met een tijdstraf, zoals in de B-categorie én de jeugd al gebeurt. Dan voelt de ploeg de gevolgen van de ‘slimme’ overtreding’ en aanmerkingen op de scheids.
Een andere maatregel voor de toekomst: bij aanhoudend protest vanaf de bank stel ik voor: één waarschuwing, bij de tweede speelt de ploeg tijdelijk met een speler minder. Het ijshockey kent al een teamstraf voor bedenkelijk gedrag vanaf de bank, de bench minor penalty. Spelers krijgen er zo belang bij dat iedereen zich beheerst.
Minder gelegenheid voor protest
In de Stentor las ik hoe een clubgrensrechter trots vertelde hoeveel punten hij voor zijn ploegen had gevlagd. Zijn club WSC stelde hem terecht op non-actief. Die dubbele rol blijft wringen: bij je ploeg horen én de wedstrijd helpen leiden. Ik zie graag een proef met twee scheidsrechters in het recreatievoetbal, zoals bij hockey. Dat vraagt om mensen en opleiding.
Snellere spelhervattingen bieden bovendien minder gelegenheid voor protest. Hoe dat werkt, zien we bij de jongere jeugd met de zelfpass en het indribbelen. Zulke nieuwe spelregels testen we inmiddels bij internationale toernooien voor topjeugdteams. Als ze goed werken, hoop ik dat ze ook landelijk worden ingevoerd.
Geen commentaar op de wedstrijdleiding
Alles bij elkaar genomen vraagt dit om meer geld en aandacht voor de opleiding en begeleiding van verenigingsscheidsrechters. Hun coördinator hoort binnen de club op hetzelfde niveau te staan als het hoofd opleiding. Het bestuur maakt ouders en supporters vooraf duidelijk dat commentaar op de wedstrijdleiding niet wordt geaccepteerd. Gebeurt het toch, dan grijpt de club in.
De spelregels van het rugby zijn daar helder over: respecteer de scheidsrechter en accepteer de beslissing, ook als je die verkeerd vindt. Daar hoort bij dat je je frustratie niet op de wedstrijdleiding afreageert. Ook de scheidsrechter komt op zaterdag en zondag voor zijn plezier.
Respectvol taalgebruik en naamsvermelding
Beledigende, discriminerende of bedreigende uitlatingen, evenals reacties die onder een anonieme naam worden geplaatst, worden zonder uitzondering verwijderd en kan leiden tot verdere maatregelen.
Het reactieformulier is bedoeld om op een nette manier je mening te delen.
Laten we samen zorgen voor een prettig en respectvol platform voor het amateurvoetbal.
Jouw reactie?
Eric Oosterom
Dan wordt er een weekend niet gevoetbald. Worden de wedstrijden op een later moment alsnog gespeeld en zijn de scheidsrechters uiteindelijk de gebeten hond. Want wie schiet daar nu werkelijk iets mee op? De clubs niet, de spelers niet en de scheidsrechters evenmin.
Natuurlijk moeten agressie, intimidatie en excessen keihard worden aangepakt. Daarover geen discussie. Maar ik vraag me steeds vaker af of we niet vooral bezig zijn het probleem groter te maken dan het daadwerkelijk is.
Iedere week worden duizenden wedstrijden gespeeld waarbij helemaal niets aan de hand is. Wedstrijden waarin spelers, trainers en scheidsrechters samen genieten van het voetbal. Daar hoor je nauwelijks iemand over. Het gaat vooral over wat er misgaat.
Ook worden maatregelen en straffen tegen verenigingen wel erg gemakkelijk op één hoop gegooid met een gebrek aan respect voor de arbitrage. Alsof iedere disciplinaire maatregel het gevolg is van wangedrag tegenover een scheidsrechter. Dat is natuurlijk onzin.
En misschien mogen wij als scheidsrechters zelf ook eens wat vaker in de spiegel kijken. Communicatie, uitstraling, spelinzicht en het vermogen om een wedstrijd aan te voelen, maken een wereld van verschil. Niet ieder conflict ontstaat uitsluitend door het gedrag van spelers of trainers.
In 2022 zei ik het al in een interview op deze website: als je als scheidsrechter iedere week door 22 man wordt uitgescholden, zijn er ook spiegels.
Een staking lost niets op. Het levert misschien een weekend aandacht op, maar verandert weinig aan de oorzaken. Sterker nog, het bevestigt vooral het beeld dat scheidsrechter zijn een ondankbare en vervelende bezigheid is.
En ondertussen vragen we ons af waarom er zo weinig nieuwe scheidsrechters bijkomen.
Misschien moeten we eens ophouden met voortdurend vertellen hoe verschrikkelijk het is om scheidsrechter te zijn, en weer gaan vertellen hoe ontzettend mooi het is om een wedstrijd te mogen leiden.
Want voetbal is nog altijd de leukste bijzaak ter wereld. Ook voor de scheidsrechter!
Paul Rooijakkers
Terug naar de titel van het onderwerp. "WAT ALS SCHEIDSRECHTERS GAAN STAKEN IN HET AMATEURVOETBAL". Ik persoonlijk heb dat op dit forum al eens eerder geopperd. Is dat de oplossing? Weet ik niet maar denk wel dat we daar een serieus signaal mee afgeven. Verder ben ik van mening dat betrokken spelers veel strenger gestraft moeten worden, wat mij betreft mogen dat schorsingen zijn afhankelijk van de situatie van enkele weken tot maanden en bij herhaling voor het leven. Bij collectieve misdragingen van een team het complete team uit de competitie nemen voor het lopende seizoen. Spelers die geschorst zijn zouden niet langer meer op het wedstrijdformulier ingevuld moeten kunnen worden door deze mogelijkheid te blokkeren. Lijkt me een simpele maatregel die zonder veel moeite per direct ingevoerd zou kunnen worden. Benieuwd hoe collega scheidsrechters, spelers, trainers en verenigingen over dit onderwerp denken dus zwijg niet langer maar laat je horen als je verandering wilt.